Als eerste geblust worden? Prima, als je maar betaald had!

Twee van de grote problemen vroeger, bij brand in steden, was het feit dat huizen bijzonder veel brandbare materialen bevatten -voornamelijk hout- en het feit dat de huizen zo dicht op elkaar gebouwd waren, dat in een oogwenk een heel blok in vlammen kon opgaan.

Brandverzekeringen die de schade achteraf dekten, bestonden er nog niet. In Stockholm, Zweden, was er echter een andere oplossing, mits je als huisbezitter vermogend genoeg was: je kon een blusverzekering afsluiten, die ervoor zorgde dat jouw huis als eerste geblust werd.

Beschermd door de vuurvogel boven de deur
In de 18e eeuw was je als huizenbezitter in Stockholm een gezegend mens, als er een mooi geornamenteerd wapen met daarop een Feniks boven je deur prijkte. De Fenix, ook wel vuurvogel genoemd, is een dier uit de Griekse en Chinese mythologie. Een brandende vogel die uit de as herrijst. Hoe toepasselijk om dit dier symbool te laten staan voor de peperdure blusverzekering die je kon afsluiten.

Wanneer er brand in een huizenblok in Stockholm was en de brandweer arriveerde, dan keek men eerst naar de aanwezigheid van zo’n wapen met een Feniks boven de deuren. Die huizen kregen voorrang bij bluswerkzaamheden. De armen en minder bedeelden hadden wat dat betreft het nakijken en zagen bij calamiteiten hun huizen vaak ten prooi vallen aan de vuurzee.

Sinds 1746
Opmerkelijk is het feit dat het brandweerbedrijf dat in de 18e eeuw deze “blusgaranties” verkocht, vandaag nog steeds bestaat in deze vorm. “Brandkontoret” is nog steeds een belangrijke speler op het gebied van verzekeringen. Aan de Mynttorget 4 in Stockholm bevindt zich het “Stockholms Stads Brandförsäkringskontor”. Men beschikt er inmiddels over een prachtig gedigitaliseerd archief, waarin documenten terug te vinden zijn vanaf 1746.
De brandweer beschikt over uniek archiefmateriaal dat de tijd van 1746 tot en met de jaren 1940-1950 bestrijkt en schetst een uitvoerig beeld van de verzekerde eigendommen. Gedocumenteerd zijn onder andere informatie over de gebouwen zelf en de eigenaren van het onroerend goed. Het archief is een gewilde bron van informatie, vooral met betrekking tot de gebouwen die in de 18e eeuw waren verzekerd. De digitalisering van het historische archiefmateriaal van Stockholms Stadsbrandförsäkringskontor is het resultaat van een samenwerking tussen de Brandweer en de Stockholm Stock Exchange Association.

Brandveiligheid Meester! betekende in Stockholm in de 18e eeuw dus vooral betalen.

Monique Lamers

 

Bronnen:
Commons.wikimedia.org
Brightside.me
Brandkontoret.se

Fotocredits:
Foto pand: © Holger Ellgaard/Wikimedia Commons
Foto wapen: © Hedwig Storch/Wikimedia Commons

Gebruikte afbeeldingen zijn gebruikt onder de wikimedia commons licentie

Geplaatst op: 28 maart 2019
Terug naar overzicht