Brandmeldwijzer    T: 024-3607171

Oudste nog operationele brandweerkazerne van Nederland

Wat is er mooier dan goed onderhouden monumentaal erfgoed? Mijns inziens is dat monumentaal erfgoed wat nog elke dag in gebruik is. Goed onderhouden gebouwen, die nog steeds dezelfde functie hebben als destijds. In Amsterdam staat een brandweerkazerne, genaamd Dirk. De oudste brandweerkazerne van Nederland.

Kazerne Dirk is vandaag nog net zo operationeel als in 1897 toen hij officieel in gebruik werd genomen. De kazerne staat aan de Honthorststraat 27 in Amsterdam Zuid, hoek Hobbemakade. De rode bakstenen voorgevel met drie sierlijke rondboogingangen biedt nog steeds doorgang aan brandweerlieden en hun voertuigen. De kazerne is ontworpen door assistent-stadsarchitect H. Leguyt (1840-1907).

De D van Duivelseiland

De codeletter ‘D’ werd 1896 overgenomen van de kazerne aan de Van Baerlestraat, toen deze in handen kwam van de gemeente Nieuwer-Amstel. De ‘D’ stond voor duivelseiland, een buurt bij de Boerenwetering. Het gebouw werd in november 1897 in dienst gesteld als hoofdwacht van de Eerste Sectie.

De derde brandweerauto in Europa was voor Dirk

In 1901 viel Kazerne Dirk de eer ten deel om de derde brandweerauto van Europa te ontvangen. Door dit bijzonder feit werd de kazerne vaak bezocht door hoogwaardigheidsbekleders. Vanwege de expertise op automobiel gebied, leverde de kazerne ook de eerste chauffeurs voor de automobielen van de burgemeester en de Koningin. Al snel kreeg de kazerne de bijnaam “witte boordenkazerne”. Op de kazerne staan heden een autospuit en een autoladder.

Voor de deur staat nog een Rode Wachter

Voordat er telefooncellen in het straatbeeld verschenen, konden branden openbaar gemeld worden via publieke brandmeldzuilen (later een gecombineerde functie als politiezuil).

Deze zeer kenmerkende rode zuilen waren een ontwerp van architect Pieter Lucas Marnette, geheel in de stijl van de Amsterdamse school. Ze kregen al snel de bijnaam “De Rode Wachter”. In de periode van 1927 tot 1971 werden ze gebruikt, de functionaliteit bestond uit het kapotslaan van een glazen ruitje, waarna men via het drukken op een knop een deurtje kon openen. Achter dit deurtje bevond zich een telefoon, die rechtstreeks met de meldkamer in verbinding stond. Bovenop de Rode Wachter brandde ’s nachts blauw licht. De Rode Wachter aan de Hobbemakade bij Kazerne Dirk, behoort tot de monumentale collectie straatmeubilair van het onlangs gerestaureerde Museum Het Schip (ook Amsterdamse School).

Al met al een rijke historie die, dankzij het feit dat het gebouw nog intact en functioneel is, nog steeds leeft. U kunt zelf even een virtueel bezoekje aan de kazerne brengen door deze link te volgen: https://goo.gl/maps/BdkFUdFr5hx

Vergeet u niet om even de Rode Wachter op te zoeken dan?

Monique Lamers

Foto Kazerne Dirk © Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, via Wikipedia.org gefotografeerd voor Monumenten in Nederland Noord-Holland
Foto Rode Wachter © Amsterdam Municipal Department for the Preservation and Restoration of Historic Buildings and Sites (bMA)

Bronnen:
amsterdam.nl/stadsarchief
inoudeansichten
docplayer
wikipedia
beeldbank.amsterdam

Geplaatst op: 19 oktober 2017
Terug naar overzicht